Informatie voor Ouders

Iedereen is weleens bang. Een angstig gevoel kan heel nuttig zijn. Het is een natuurlijke reactie die je waarschuwt voor gevaar. Je lichaam maakt zich klaar om te reageren zodat je kunt vluchten of vechten. Je hart gaat bijvoorbeeld sneller kloppen en je spieren spannen zich aan. Dit is een gezonde reactie. Als kinderen problemen hebben op school, thuis of met hun gezondheid, kunnen ze zich daar angstig over voelen, maar deze gevoelens verdwijnen meestal als de aanleiding voor de angst verdwijnt.

Sommige kinderen en jongeren zijn vaak bang zonder duidelijke oorzaak. Of ze zijn in bepaalde situaties veel banger dan nodig is. Je kind is bijvoorbeeld bang om naar bepaalde plekken te gaan (een plein of het openbaar vervoer), of om bepaalde dingen te doen (een spreekbeurt houden, een bloedtest laten doen). Of hij of zij maakt zich veel zorgen over van alles en nog wat en heeft daardoor vaak problemen met slapen of concentreren.

Als een kind regelmatig erg angstig is, hier veel last van heeft en ‘gewone’ of belangrijke dingen niet durft te doen, kan er sprake zijn van een angststoornis. Door dingen uit de weg te gaan (te vermijden), wordt de angst niet minder. Vaak wordt het juist erger. Het kan bijvoorbeeld steeds moeilijker worden om naar school te gaan, vrienden te maken en te houden, leuke dingen te doen of te werken. Op de lange termijn leidt het vaak ook tot andere psychische en sociale problemen.

Ouders

Wat kan het Kenniscentrum doen?

Heeft je kind last van stress en angstige gevoelens of maakt u zich als ouder zorgen? Misschien is één van de trainingen, aangeboden via onze partners, iets voor uw kind. Neem voor vragen of aanmelding contact met ons op. Daarnaast is onze telefonische advieslijn dagelijks bereikbaar zodat we met jullie mee kunnen denken.

Ouders

ISA

Het Interventie voor Sociale Angst (ISA) project is er voor kinderen en jongeren tussen de 8 en 16 jaar met een sociale angststoornis en voor hun ouders. Sociale angst wordt gekenmerkt door overmatige angst en vermijding van sociale situaties, waarbij kinderen voornamelijk bang zijn om negatief beoordeeld te worden door anderen.

Lees meer

 Ouders

LTD bij het LUBEC

Merkt u dat uw kind of een leerling in uw klas terughoudend is, situaties vermijdt of veel piekert? Wilt u dat hij of zij wat meer durft en met meer zelfvertrouwen in het leven staat? Dan is de Leer te Durven! training mogelijk iets voor hem of haar.

Lees meer

 Ouders

KAS Academy 4U!

De KAS Academy 4U! (for you) is ontwikkeld door experts van KAS om kinderen en hun ouders op een interactieve manier te informeren over wetenschappelijk onderzoek.

Lees meer

 Ouders

KibA

Het Kinderen bedwingen Angst (KibA) project is er voor kinderen en jongeren tussen de 7 en 14 jaar die erg bang zijn voor bepaalde dieren, dingen of situaties bijvoorbeeld spinnen, wespen, de tandarts, overgeven, clowns, honden, bloed.

Lees meer

Wat is angst en wanneer spreek je van een angststoornis?

Iedereen voelt zich weleens angstig of gestresst. Angst is een normale en nuttige emotie die ons helpt in gevaarlijke situaties. Het zorgt ervoor dat we snel kunnen reageren wanneer er iets aan de hand is. Bijvoorbeeld door te vechten of te vluchten. 

Soms voelen mensen echter ook veel angst in situaties die eigenlijk niet gevaarlijk zijn. Die angst kan zo sterk zijn dat het invloed heeft op het dagelijks leven. Je gaat bijvoorbeeld dingen vermijden of voelt je zo gespannen dat je niet meer goed kunt functioneren. 

Wanneer je voor een lange tijd  veel angst ervaart, deze angst groter is dan het daadwerkelijke gevaar en je er erg veel last van hebt, kan er sprake zijn van een angststoornis.

Hoe ontstaat een angststoornis?

Een angststoornis kan ontstaan in de kindertijd, puberteit of volwassenheid. Meestal is er niet één specifieke oorzaak, maar een samenspel van verschillende factoren, ook wel risicofactoren genoemd. Deze vergroten de kans op het ontwikkelen van een angststoornis. Voorbeelden hiervan zijn persoonlijke eigenschappen, erfelijkheid, omgevingsinvloeden en ingrijpende levensgebeurtenissen.

Tegenover deze risicofactoren staan beschermende factoren: omstandigheden die iemand juist beschermen tegen de ontwikkeling van een angststoornis. Dit kunnen bijvoorbeeld persoonlijke eigenschappen zijn zoals zelfwaardering en zelfvertrouwen, een beschikbaar en steunend sociaal netwerk en gezonde copingstrategieën.

Wat zijn de verschillende angststoornissen?

Er zijn verschillende soorten angststoornissen bij kinderen en jongeren, elk met hun eigen kenmerken, zoals angst voor sociale situaties, verlatingsangst of intense zorgen over alledaagse dingen.

Ouders

Separatie angststoornis

Iemand met een separatie angststoornis heeft een intense angst gescheiden te worden van iemand aan wie hij of zij gehecht is.

Lees meer

 Ouders

Sociale angststoornis

Iemand met een sociale angststoornis heeft een heftige angst om negatief beoordeeld te worden in sociale situaties.

Lees meer

 Ouders

Specifieke fobie

Iemand met een specifieke fobie heeft een heftige angst voor een specifieke situatie, gebeurtenis, voorwerp of dier.

Lees meer

 Ouders

Gegeneraliseerde angststoornis

Iemand met een gegeneraliseerde angststoornis maakt zich veel zorgen over verschillende gebeurtenissen of situaties.

Lees meer

 Ouders

Paniekstoornis

Iemand met een paniekstoornis heeft last van plotselinge paniekaanvallen en de angst voor het opnieuw krijgen van deze paniekaanvallen.

Lees meer

 Ouders

Agorafobie

Iemand met agorafobie heeft een intense angst om op plekken te zijn waar ontsnappen moeilijk is, of directe hulp niet direct beschikbaar lijkt te zijn.

Lees meer

 Ouders

Selectief mutisme

Iemand met selectief mutisme heeft een hardnekkige vorm van spreekangst waardoor spreken buiten de vertrouwde omgeving niet lukt.

Lees meer

Wat kan je eraan doen?

Als de klachten het dagelijks leven verstoren en de ontwikkeling van het kind belemmeren is het verstandig om professionele hulp in te schakelen. Een verwijzing naar de jeugdhulpverlening kan worden geregeld via de huisarts of de gemeente (jeugdteam of sociaal wijkteam). Samen met de behandelaar wordt gekeken naar de juiste psychische hulp. 

Bij kinderen en jongeren is cognitieve gedragstherapie (CGT) de meest gebruikte en effectieve behandeling voor het voorkomen en verminderen van verschillende angststoornissen. CGT bestaat uit het identificeren en veranderen van angstige gedachten en het aanpakken van vermijdingsgedrag. Veel mensen die ergens bang voor zijn doen er alles aan om hun angst te vermijden. Op de korte termijn zorgt dit ervoor dat de angst afneemt. Op de lange termijn zorg je er echter voor dat de angst in stad gehouden wordt. Tijdens CGT leer je angstige gedachten te veranderen naar helpende gedachten. Een belangrijk onderdeel van CGT is exposure, waarbij het kind stapsgewijs wordt blootgesteld aan hetgeen waarvoor hij/zij bang is om de angst te overwinnen. Er wordt hier geoefend met het doorbreken van vermijdingsgedrag. Hierbij is het belangrijk dat het kind naast de therapie ook thuis blijft oefenen. 

Zie hier ook de factsheet van de VGCt over cognitieve gedragstherapie bij kinderen met een angststoornis.

Waar kan ik betrouwbare informatie vinden?

Veel organisaties bieden informatie of ondersteuning voor ouders met betrekking tot angst bij kinderen.

Hoe kan je iemand met angst helpen?

Hoe kan je iemand met angst helpen?
  • Neem de angst serieus
  • Maak de angst bespreekbaar
  • Creëer een veilige omgeving
  • Zorg voor voldoende slaap, beweging en gezond eten voor je kind
  • Ga niet te veel mee in de angst, maar voorkom tegelijkertijd dat je je kind dwingt iets te doen

Veelgestelde vragen

Wanneer kan ik de advieslijn bellen?

De advieslijn kan je bellen met al je vragen rondom angst en stress bij kinderen. We denken op deze manier graag met je mee.

Wat zijn normale angsten en wanneer moet ik hulp inschakelen?

Normale angsten zijn angsten die horen bij de ontwikkeling en meestal vanzelf weer overgaan. Als angst of stress je in het dagelijks leven in de weg zitten, bijvoorbeeld als je niet meer goed slaapt, werkt, of sociale contacten vermijdt dan is het belangrijk om hulp te zoeken. Begin bijvoorbeeld bij de huisarts. 

Ik ben op zoek naar hulp. Kan het KAS mijn kind behandelen?

Nee. Het KAS is een kenniscentrum en geen behandelinstelling. Wij bieden zelf geen behandeling aan. Wel werken we nauw samen met erkende behandelinstellingen en onderzoekers. Via hen bieden we soms toegang tot trainingen en interventies.